Gospodarka o obiegu zamkniętym: nowa granica zrównoważonego rozwoju. Jak Scania zmienia swoje produkty, procesy i model biznesowy
Michael Lieder
Business Developer Circular Economy w Scania
Podziel się
W Scania zrównoważony rozwój nie kończy się na elektryfikacji czy redukcji emisji. Kolejnym strategicznym krokiem jest gospodarka o obiegu zamkniętym, która zmienia nie tylko sposób projektowania i produkcji pojazdów, lecz także to, jak firma prowadzi biznes. O tym, dlaczego ta koncepcja staje się kluczowa dla przyszłości Scania i jakie otwiera możliwości, opowiada Michael Lieder, Business Developer Circular Economy w Scania.
Dlaczego gospodarka o obiegu zamkniętym jest ważna dla ScaniA?
Michael Lieder wskazuje dwa podstawowe powody:
- Gospodarka o obiegu zamkniętym to kolejny wielki etap zrównoważonego rozwoju.
Pozwala uniezależnić wzrost biznesu od zużycia surowców, co jest niezbędne w świecie ograniczonych zasobów. - To konieczność dla funkcjonowania biznesu w dłuższej perspektywie.
Kurczące się zasoby naturalne oznaczają rosnące koszty i ryzyko przerw w dostawach materiałów kluczowych, takich jak metale ziem rzadkich.
Model gospodarki o obiegu zamkniętym daje Scania dostęp do materiałów, które już istnieją w obiegu, dzięki czemu firma może utrzymać konkurencyjność i stabilność produkcji.
Nie możemy sobie pozwolić, żeby tego nie robić – podkreśla Lieder.
Różne ścieżki, jeden cel: pełne wykorzystanie zasobów
Scania opracowuje zróżnicowane plany dla gospodarki o obiegu zamkniętym w zależności od obszaru biznesowego i miejsca w łańcuchu wartości. Obejmują one działania takie jak:
- redukcja wykorzystania surowców pierwotnych,
- zwiększanie udziału materiałów recyklingowanych i odnawialnych,
- poszerzanie gamy części regenerowanych i ponownie używanych,
- ograniczanie odpadów operacyjnych,
- rozwijanie usług wydłużających cykl życia pojazdów.
To transformacja, która zaczyna się już na etapie projektowania, a kończy dopiero w recyklingu ostatniego elementu pojazdu.
Jak gospodarka o obiegu zamkniętym zmieni produkty ScaniA?
Gospodarka o obiegu zamkniętym wymaga patrzenia na pojazd ciężarowy jako na serię zamkniętych pętli, w których komponenty:
- mogą być demontowane,
- regenerowane,
- ponownie używane,
- łatwo recyklingowane.
Scania ma silne fundamenty – eliminacja marnotrawstwa i system modułowy są częścią DNA firmy. Teraz te zasady wychodzą poza obszar produkcji:
- obejmują cały cykl życia pojazdu,
- wymagają integracji działań pomiędzy działami, dostawcami i klientami,
- tworzą nowe standardy projektowania pojazdów.
Projektowanie pod kątem gospodarki o obiegu zamkniętym to przede wszystkim projektowanie pod demontaż i wybór materiałów, które mogą zostać ponownie wykorzystane lub poddane recyklingowi – tłumaczy Lieder.
Przykład? Przy planowaniu części regenerowanych trzeba uwzględniać drugiego i trzeciego właściciela, bo to właśnie tam te komponenty najczęściej wracają.
Przełomowe innowacje ScaniA w gospodarce o obiegu zamkniętym
Postępy Scania obejmują zarówno projekty pilotażowe, jak i wdrożenia przemysłowe.
1. Komponenty regenerowane na głównej linii produkcyjnej
Scania jest pierwszym producentem ciężarówek na świecie, który użył regenerowanych części w głównej linii montażowej.
Test potwierdził, że firma osiąga jakość „jak nowe”.
2. Recykling piasku z odlewni
Zamiast utylizacji, zużyty piasek staje się składnikiem zapraw budowlanych – to przykład zamykania pętli materiałowych na miejscu.
3. Druga szansa dla butelek PET w Brazylii
Zakład Scania w São Bernardo do Campo wykorzystuje plastik z butelek PET do produkcji przednich kratek ciężarówek.
Efekt? 1,5 miliona butelek PET rocznie nie trafia na wysypiska ani do środowiska.
4. Materiały z odzieży roboczej w fotelach pojazdów
Kolejny przykład kreatywnego wykorzystania materiałów, które w innym modelu biznesowym trafiłyby do odpadów.
Potencjał gospodarki o obiegu zamkniętym jest ogromny – dopiero dotykamy powierzchni– podkreśla Lieder.
Nowe możliwości biznesowe dzięki gospodarce o obiegu zamkniętym
Gospodarka o obiegu zamkniętym oznacza nie tylko ekologiczny przełom, ale również nowy model generowania przychodów.
Dzisiaj większość wartości powstaje przy sprzedaży nowego pojazdu. Tymczasem ogromny potencjał tkwi w drugiej połowie cyklu życia ciężarówki.
Scania rozwija:
- usługi oparte na regeneracji i demontażu,
- efektywne przepływy zwrotne komponentów,
- rozszerzony biznes pojazdów używanych,
- nowe modele komercyjne obejmujące cały cykl życia produktu.
To krok w stronę przyszłości, w której producent odpowiada za pojazd od pierwszego kilometra aż po jego ostatni.
Projektowanie pojazdów przyszłości: myślenie o pełnym cyklu życia
Gospodarka o obiegu zamkniętym wymaga przewidywania i planowania:
- Jak szybko można zdemontować duże komponenty?
- Jak efektywnie je regenerować i ponownie montować?
- Czy konstrukcja pojazdu pozwala na zamknięcie pętli materiałowych?
- Czy części pozostaną kompatybilne za 20 lat?
To właśnie nad tym pracują zespoły TRATON Group R&D.
Scania i gospodarka o obiegu zamkniętym – przyszłość zaczyna się teraz
Gospodarka o obiegu zamkniętym to strategia, która wzmacnia konkurencyjność Scania, zwiększa wartość dla klientów i realnie wpływa na środowisko.
To nowy sposób myślenia o projektowaniu, produkcji, użytkowaniu i recyklingu pojazdów.
Jak podsumowuje Michael Lieder:
Gospodarka o obiegu zamkniętym to ogromne możliwości – dopiero zaczynamy odkrywać ich pełen potencjał.
